Cải tiến cách tổ chức kiểm tra miệng truyền thống

Bạn thường tổ chức kiểm tra miệng – kiểm tra đầu giờ như thế nào? Gọi một, hai hay ba học sinh lên bảng và yêu cầu những học sinh ở dưới trật tự, chú ý, lắng nghe, nhận xét câu trả lời. Kiểu như:

Giáo viên: “Một em chuẩn bị lên bảng, mang vở ghi, vở bài tập và trả lời một số câu hỏi. Các bạn ở dưới trật tự, chú ý, lắng nghe để nhận xét câu trả lời của bạn.”
Ảnh: Internet

Giây phút nín thở! Ảnh: Internet

Mình cũng từng làm thế rồi 😀 và nhận ra rằng cách làm như thế sẽ xảy ra nhiều tình huống “bất ổn” khó kiểm soát (Ý là nhiều nhược điểm ấy, chứ không phải kiểu bất ổn định trong khu vực 😀 ) và hiệu quả kiểm tra thấp cả về số lượng và chất lượng. Dưới đây là một số tình huống cùng nguyên nhân và ý tưởng cải tiến.

  1. Một “con quỷ” láu cá
  2. “Tổ tư vấn” tại chỗ
  3. Một “đứa” xung phong
  4. “Đổ bệnh” vì thời tiết
  5. Bình luận

Tình huống 1: “Một con quỷ” láu cá

Ảnh: Internet

“Người mặt quỷ” xuất hiện 😀 Ảnh: Internet

Nguyên nhân: Giáo viên không tập trung; câu hỏi lý thuyết đơn thuần, không đòi hỏi suy nghĩ; địa hình địa vật thuật lợi; … là điều kiện tốt để “người mặt quỷ” xuất hiện. 😀

Cải tiến: Câu hỏi không đơn thuần là tái hiện, nhắc lại mà có thể đòi hỏi suy nghĩ. Thay đổi hình thức trả lời bằng miệng thành viết, vẽ,… tóm lại là hoạt động hóa.

Nhưng ngay cả khi hoạt động hóa cách kiểm tra thì vẫn có thể xảy ra tình huống “người chơi” lạm dụng quyền trợ giúp: “Tổ tư vấn tại chỗ”.

Tình huống 2: “Tổ tư vấn tại chỗ” rất đông và … nhiệt tình

Ảnh: Internet

Các nhà tư vấn xuất hiện rất đông! Ảnh: Internet

Nguyên nhân: Số đông ở dưới “không có việc làm”, hoặc được giao việc nhưng không làm. Trong khi làm chuyên gia tư vấn thì lại rất oai, mà “đồng loại” thì lại đang “cầu cứu” nên dù không được gì thì cũng tư vấn nhiệt tình. Dù cho tư vấn … có thể sai. 😀

Cải tiến: Giao cho các học sinh phía dưới “một công việc” cụ thể và có yêu cầu kiểm tra sản phẩm. Như thế chúng sẽ phải làm việc của mình và không có thời gian nhàn rỗi. Chẳng hạn, mình hay đề nghị học sinh phía dưới trả lời ra nháp và ấn định thời gian nộp bài sớm hơn học sinh trên bảng. Nhớ bảo các cháu ghi tên vào vở nháp, đỡ mất công hỏi “Vở của đứa nào đây?” 😀

Yêu cầu các học sinh phía dưới trả lời câu hỏi ra vở nháp.

Yêu cầu các học sinh phía dưới trả lời câu hỏi ra vở nháp.

Tình huống 3: Một đứa “xung phong” và chúng ta … tận hưởng thái bình

Ảnh: Internet

Dưới lớp lộn xộn! Ảnh: Internet

Nguyên nhân: Giáo viên sa vào bẫy “đàm phán song phương” với “kẻ xung phong” và hoàn toàn mất kiểm soát với số còn lại!

Cải tiến: Ngoài biện pháp như tình huống 2, mình cần ấn định ngay từ đầu thời gian trả lời câu hỏi. Khi có dấu hiệu “sa lầy”, cần bình tĩnh, tập trung vào mục tiêu, nội dung câu hỏi. Bỏ qua mọi chi tiết ngoài lề. Quan sát và kiểm soát toàn bộ lớp học.

Tình huống 4: “Đổ bệnh” đau đầu, đau bụng, cảm, … đều là các lí do rất chính đáng!

Ảnh: Internet

Tay ôm bụng, mặt ôm … bàn! Ảnh: Internet

Nguyên nhân: Thay đổi thời tiết là “lí do” không thể tuyệt vời hơn khiến “chúng” đổ bệnh hàng loạt.

Giáo viên: Phòng y tế của trường rất rộng, trang bị, thuốc men đầy đủ. Mời lớp trưởng đưa các bạn tới phòng y tế và nhớ bảo các cô cho các bạn … uống thuốc :))

Bình luận

* Luôn nhớ yêu cầu mọi học sinh phía dưới trả lời ra vở nháp, hết thời gian thì thu vài quyển để chấm. Làm như thế không chỉ duy trì được trật tự phía dưới lớp mà còn tăng hiệu quả kiểm tra. Hiển nhiên, “vở nháp phải có” là điều bắt buộc trong mọi giờ học.

* Mặc dù cách kiểm tra miệng truyền thống này không phải là lựa chọn tốt nhất và nó có thể gây căng thẳng cho học sinh. Tuy nhiên, nó vẫn là một cách mà các giáo viên chúng ta hay dùng. Vì vậy, cần cải tiến nó để nâng cao hiệu quả kiểm tra và giảm bớt tâm lý căng thẳng, tạo tâm lý thoải mái trước khi vào bài học mới. Có thể, trong tương lai không xa, những cách kiểm tra miệng này sẽ biến mất trong nhà trường Việt Nam. 🙂

* Tất nhiên, chúng ta còn có nhiều cách khác để tổ chức kiểm tra đầu giờ. Cách của bạn là gì, bạn có thể chia sẻ vài dòng vào hộp bình luận phía dưới?


Mời bạn đón đọc các bài viết tiếp theo bằng cách đăng kí nhận bài viết mới qua email hoặc like fanpage Thapsang.vn để nhận được thông báo khi có cập nhật mới.

Có thể bạn muốn xem

Bài viết của

Chào bạn, tôi lập ra trang web này để thỏa mãn sở thích ghi chép, đồng thời chia sẻ những thông tin, kiến thức bổ ích mà tôi biết về dạy và học Toán THPT, văn hóa, giáo dục và công nghệ. Tôi hi vọng bài viết này có ích cho bạn và mong nhận được nhiều phản hồi của bạn. Cảm ơn bạn đã đọc bài viết!

  1. Vâng rất có ích anh Nguyễn Thế Phúc ạ

  2. Anh nghĩ đây là một đề tài hay. Không biết đã có ai nghiên cứu chưa?

  3. "Tổ chức kiểm tra bài cũ" là một khâu, một bước lên lớp. Đây cũng là một đề tài khá thú vị, trong hầu hết các tài liệu chuyên môn mình từng đọc thì mình chưa thấy ai viết bài bản, cũng như chưa có ai nghiên cứu đầy đủ vấn đề này.

    Hy vọng sang năm sẽ có nhiều người nghiên cứu nó và chia sẻ kết quả lên mạng. 🙂

  4. cái này bình thường, thầy tớ hồi xưa áp dụng suốt

    1) một đứa lên bảng, yêu cầu viết ra các tên riêng => bận rộn, khó khăn cho "người mặt quỷ"

    2) giao đề kiểm tra 5 phút cho lớp ngồi dưới => ai cũng bận rộn, mà 1 kẻ xung phong (3) cũng không cứu được.

    3) đổ bệnh thì 0 điểm, hên xui mà :D, ngày mai lại kiểm tra :v

  5. Đặng Minh Tuấn Thế thì quá chuẩn rồi, nhưng không phải giáo viên nào cũng làm được như thế đâu. Chẳng hạn, cậu có nhớ được bao nhiêu trên tổng số giáo viên dạy cậu làm được như thầy giáo trên? 🙂

  6. Nguyễn Thế Phúc à, có 1 giáo viên thôi, thầy dậy Sử của tớ, vì tớ thích thầy nên Sử được hơn 9 phẩy năm lớp 10, tiếc là năm sau thầy ko dạy học nữa (chuyển lên Sở làm, chỉ còn dậy đội Tuyển thôi)

  7. vodanhtienboi says:

    rất hay đấy bạn!

  8. Tình huống "Tổ tư vấn tại chỗ" còn có thể gọi là: "Những người bạn tốt luôn luôn cố gắng giúp đỡ". 😀

    Hình ảnh minh họa: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10206395505800036&set=a.1394919457488507&type=1

  9. Hao Luu says:

    rất hay thầy Nguyễn Thế Phúc ah

  10. Dưới đây là cách của cô Đặng Thị Thu Hà:

    [Khởi trích]
    Em thì k thích kiểu kiểm tra này, chỉ khi nào em “lười” mới dùng đến. Về số lượng đc ktra thì có thể gọi 1 cá nhân 1 hoặc nhiều (ít nhất là 4 cháu). Gọi 1 khi lượng kiến thức ít, cơ bản, mục đích kiểm tra k đòi hỏi hs cao lắm, đương nhiên là mấy cái lỗi trong bài phải dập đc. Em hay gọi 4 cháu một lượt cho ngồi ở bàn đầu,cách ly số còn lại xa xa chút. Sau đó e cho các cháu rút thăm câu hỏi mà e đã ghi sẵn trên các mảnh giấy. Giới hạn thời gian ngắn chỉ đủ để các cháu làm bài của mình mà k kịp đi hỏi hay làm hộ đứa bên cạnh ( câu hỏi khác nhau). Đứa nào k là đc mà đi tìm cứu viện cũng hơi khó vì bàn ktra đã đc kê xa bọn bên dưới, gv lại ngồi canh ngay trc mặt. Kiểu này thì nhiều lợi ích lắm nên e cứ áp dụng suốt.
    [Hết trích]

    Nguồn: Từ bình luận trên fb https://www.facebook.com/nguyenthephuc/posts/10206395652723709:0?pnref=story

  11. Phong says:

    Hiện nay dạy học có nhất thiết lúc nào cũng phải gọi một hoặc vài em lên để kt bài cũ nữa không. Có nhiều cách để kt mà

    • Bạn nói đúng. Có những cách khác để kiểm tra, tuy nhiên cách kiểm tra truyền thống vẫn có những giá trị của nó và có lúc phải dùng đến. Và bài viết đề cập đến vấn đề cải tiến cách kiểm truyền thống để khắc phục/giảm bớt những hạn chế của nó khi vận dụng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *